starten als freelancer

 

Wenst u te starten als zelfstandig freelancer en zoekt in dat verband naar relevante informatie?

Hieronder vindt u een overzicht van de beroepsspecifieke startersinfo.

Op deze pagina leest u: 

  • Wat is een freelancer
  • Schijnzelfstandigheid
  • Verzekeringen

Wat is een freelancer

Een freelancer is persoon die in zijn/haar vakgebied diensten aanbiedt ten behoeve van verschillende opdrachtgevers. De freelancer stelt zich flexibel op en gebruikt zijn/haar expertise op verschillende manieren om de opdrachten te kunnen voldoen.

Ten eerste heeft de freelancer geen personeel in dienst. Ten tweede zullen de diensten van de freelancer in principe gericht zijn op andere ondernemingen. En ten derde is typerend voor de freelancer dat hij tijdelijke opdrachten uitvoert, en niet in vast dienstverband treedt.

Van groot belang is dat de freelancer te allen tijde onafhankelijk werkt. Hij/zij verricht diensten voor een opdrachtgever maar staat niet onder het gezag van die opdrachtgever.  Indien dit niet het geval is ontstaat er het risico op schijnzelfstandigheid (zie hieronder).

Een freelancer is terug te vinden in alle sectoren, in alle takken van de economie en zowel  op lokaal niveau als op internationaal niveau. Een freelancer is dus een begrip dat een enorme flexibele invulling kan krijgen.  De meeste freelancers bieden diensten aan in: grafische vormgeving, softwareprogrammatie, ict, vertalen, consultancy, copywriting, fotografie, … etc.

Uit een onderzoek van Unizo van 2015 is gebleken dat de meeste freelancers hun toekomst rooskleurig inzien. 71% van de respondenten hoopt binnen 10 jaar nog steeds te werken als freelancer en eventueel zijn/haar onderneming verder uit te breiden. Het grootste percentage van de restgroep antwoordde vooral om redenen zoals pensioen binnen 10 jaar niet meer aan het werk te zijn.

 

Vestigingsvoorwaarden

 

Op de courant voorkomende activiteiten van freelancers zijn geen beroepsspecifieke vestigingsvoorwaarden van toepassing. 

Vanaf 1 september 2018 is ook de verplichting van bewijs van kennis bedrijfsbeheer weggevallen in het Vlaams Gewest.

Om een onderneming op te starten zal men ook nog moeten voldoen aan algemene startersvoorwaarden. Meer informatie daarover vindt u onder de “algemene startersinfo”.

Schijnzelfstandigheid

Een veel voorkomend probleem met betrekking tot freelancers is het probleem van schijnzelfstandigheid. Schijnzelfstandigheid doet zich voor wanneer u in principe als zelfstandig freelancer werkt maar behandeld wordt als werknemer door uw opdrachtgever. In dit geval is er sprake van een verdoken arbeidsovereenkomst.

Voor de opdrachtgever betekent dit dat hij minder hoge kosten heeft, zo zal hij geen sociale bijdragen moeten betalen, maar is hij ook niet gebonden door de beschermende regels van het arbeidsrecht voor werknemers (zoals bijvoorbeeld bescherming inzake ontslag) en geniet hij van alle voordelen die een zelfstandige te bieden heeft inzake flexibiliteit, ervaring, kennis, …

Voor de zelfstandig freelancer aan het werk als schijnzelfstandige heeft dit ook bepaalde gevolgen. De schijnzelfstandige geniet niet van de voordelen van het zelfstandige zijn zoals de vrijheid om een eigen schema op te stellen, noch vrijheid om voor eigen rekening te werken zonder onder het gezag van een werkgever te werken. Maar de schijnzelfstandige zal ook niet van de voordelen van een werknemer kunnen genieten zoals onder meer verregaande sociale zekerheid, bescherming van het arbeidsrecht, …

De wetgever ziet schijnzelfstandigheid als sociale fraude, waar heel wat sancties aan verbonden zijn. De rechtbank kan de schijnzelfstandige herkwalificeren als werknemer en dit heeft heel wat gevolgen. De opdrachtgever kan veroordeeld worden tot het betalen van de achterstallige sociale bijdragen (tot 5 jaar terug) met bijkomende bijdrage-opslagen en nalatigheidsintresten, alsook de bijbehorende bedrijfsvoorheffing met eventuele boetes en intresten. Daarenboven kan de opdrachtgever strafrechtelijk vervolgd worden voor een sociaalrechtelijk misdrijf. Vervolgens kan de schijnzelfstandige zelf vragen zijn rechten als werknemer laten gelden.

De wetgever heeft 4 criteria ontwikkelt waaraan een zelfstandige relatie moet voldoen. De criteria worden naar gelang de sector of beroep specifieker ingevuld. In het algemeen moet een (echte) zelfstandige relatie aan 4 voorwaarden voldoen:

1° Vrije wil van de partijen

2° Vrijheid om eigen arbeidstijd te organiseren

3° Vrijheid om zelf zijn werk te organiseren

4° Geen hiërarchische controle door de opdrachtgever

Hieronder volgen enkele tips om te helpen bewijzen dat er geen sprake is van schijnzelfstandigheid:

  • een uitgebreide administratie onderhouden, zodat de gefactureerde uren verantwoord kunnen worden;
  • facturatie op basis van prestaties i.p.v. periodes (werk bv. met dagvergoedingen, perioden van non-activiteit worden niet betaald);
  • zorg ervoor dat zaken zoals bedrijfswagens, restaurantkosten, vliegtuigtickets, restaurantkosten, etc. in factuur vervat worden;
  • het is een positief teken te werken voor meerdere opdrachtgevers/ klanten;
  • vermijd elke gezagsverhouding (er mag bv. niet contractueel geëist worden dat de manager van negen tot vijf op het kantoor aanwezig is);
  • u beschikt zelf over het nodige materiaal om uw opdrachten uit te voeren en investeert hier zelf in;
  • organiseer uw eigen agenda;
  • freelancer draagt het risico en heeft leiding over zijn onderneming;
  • voorzichtigheid is geboden omtrent een opzegvergoeding en vakantieregeling;
  • aansprakelijkheid volledig op de werkgever afwentelen is een teken van schijnzelfstandigheid.

verzekeringen

Als ondernemer is het soms verplicht of soms aangeraden bepaalde verzekeringen af te sluiten.

Als ondernemer  bent u normaal gezien verplicht ten minste volgende verzekeringen af te sluiten:

  • Verzekering inzake beroepsaansprakelijkheid: dekking van schade van fouten met betrekking tot uw beroep;
  • Burgerlijke aansprakelijkheid: dekking van schade aan derden

Vanzelfsprekend heeft u er ook alle baat bij om de niet-verplichte verzekeringen naar aanleiding van uw opstart te onderschrijven of te laten aanpassen:

  • Brandverzekering (huurdersaansprakelijkheid, gebouw, inhoud, diefstal,..)
  • De aanpassing van uw autoverzekering aan het werkelijke gebruik (beroepsgebruik, al dan niet beperkt)
  • Machinebreuk- en/of elektronicaverzekering
  • Gewaarborgd inkomen en/of ongevallenverzekering
  • Vrij Aanvullend Pensioen voor zelfstandigen, pensioensparen, langetermijnsparen
  • Riziv-contract
  • …  (uw verzekeringsmakelaar weet raad)
Nog vragen?
Of graag een babbel over de financiële kant van de zaak?
Bel ons voor direct advies